همانطور که در قسمت قبلی به این موضوع اشاره نمودیم استعلام قیمت حمل و ترخیص کالا زمانی دقیق و قابل‌اعتماد است که اطلاعات کامل و مشخصی درباره محموله در اختیار شرکت حمل، فورواردر یا ترخیص‌کار قرار گیرد. ارسال توضیحاتی مانند «یک محموله از چین دارم» یا «هزینه ترخیص این کالا چقدر می‌شود؟» برای محاسبه قیمت کافی نیست؛ زیرا هزینه نهایی به نوع کالا، وزن، حجم، مبدأ، مقصد، روش حمل، شرایط خرید، اسناد و مقررات گمرکی بستگی دارد. هرچه اطلاعات اولیه کامل‌تر باشد، حتمال تغییر قیمت، ایجاد هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده و بروز اختلاف در مراحل بعدی کمتر خواهد شد. در این مقاله توضیح می‌دهیم که صاحب کالا یا واردکننده برای دریافت قیمت حمل و ترخیص باید چه اطلاعاتی ارسال کند و در مقابل، چه جزئیاتی را از شرکت ارائه‌دهنده خدمات بگیرد.
برای استعلام قیمت حمل و ترخیص کالا چه اطلاعاتی باید ارسال کنیم؟ استعلام هزینه ترخیص فقط با نام کالا امکان‌پذیر نیست. ترخیص‌کار برای بررسی اولیه باید اسناد و اطلاعات تجاری و گمرکی محموله را دریافت کند.
۱. پروفرما اینویس
پروفرما یا پیش‌فاکتور یکی از اصلی‌ترین اسناد بررسی است و معمولاً شامل موارد زیر می‌شود:
- نام فروشنده و خریدار
- شرح کالا
- تعداد
- قیمت واحد
- ارزش کل
- کشور سازنده
- شرایط پرداخت
- اینکوترمز
- مبدأ حمل
اطلاعات پروفرما باید با ثبت سفارش و سایر اسناد هماهنگ باشد.
۲. پکینگ لیست
فهرست بسته‌بندی یا Packing List اطلاعات فیزیکی محموله را نشان می‌دهد، از جمله:
- تعداد بسته‌ها
- نوع بسته‌بندی
- وزن خالص
- وزن ناخالص
- ابعاد
- حجم
- محتویات هر بسته
پکینگ لیست برای کنترل کالا، تنظیم اسناد حمل و بررسی اظهار گمرکی اهمیت دارد.
۳. کد تعرفه گمرکی
در صورت مشخص‌بودن کد تعرفه یا HS Code، باید برای بررسی ارسال شود. بااین‌حال، صرف اعلام کد از طرف فروشنده خارجی کافی نیست؛ زیرا ممکن است طبقه‌بندی کالا در کشور مقصد متفاوت باشد.
کد تعرفه بر موارد زیر اثر می‌گذارد:
- حقوق ورودی
- سود بازرگانی
- مجوزهای موردنیاز
- محدودیت‌های واردات
- مالیات و عوارض
- نحوه اظهار کالا
تعیین نادرست کد تعرفه می‌تواند باعث افزایش هزینه، تأخیر در ترخیص یا ایجاد اختلاف با گمرک شود.
۴. وضعیت ثبت سفارش
برای واردات رسمی باید وضعیت ثبت سفارش مشخص باشد:
- ثبت سفارش انجام شده است یا خیر؟
- شماره ثبت سفارش چیست؟
- ثبت سفارش معتبر است؟
- مقدار و ارزش ثبت‌شده با اسناد مطابقت دارد؟
- نوع عملیات ارزی چیست؟
- اصلاح یا تمدید ثبت سفارش لازم است؟
وجود ثبت سفارش به‌تنهایی به معنای کامل‌بودن تمام مراحل واردات نیست و باید اطلاعات آن با محموله تطبیق داده شود.
۵. روش تأمین ارز
نوع تأمین ارز می‌تواند بر فرآیند واردات و ترخیص اثر بگذارد. لازم است وضعیت ارزی پرونده مشخص شود؛ مانند:
- ارز بانکی
- ارز حاصل از صادرات
- واردات در مقابل صادرات
- ارز اشخاص
- بدون انتقال ارز
- سایر روش‌های قانونی
همچنین باید مشخص شود پرونده در چه مرحله‌ای قرار دارد و آیا کد ساتا یا تأییدیه‌های مرتبط دریافت شده است.
۶. مجوزهای موردنیاز
برخی کالاها برای واردات یا ترخیص به مجوز دستگاه‌های مختلف نیاز دارند. نوع مجوز به ماهیت و کاربرد کالا بستگی دارد.
از جمله:
- سازمان ملی استاندارد
- وزارت بهداشت
- سازمان غذا و دارو
- سازمان حفظ نباتات
- سازمان دامپزشکی
- سازمان انرژی اتمی
- سازمان محیط‌زیست
- وزارت ارتباطات
- کمیسیون ماده یک
- سایر سازمان‌های تخصصی
پیش از حمل باید مشخص شود کالا به چه مجوزهایی نیاز دارد و دریافت آن‌ها بر عهده چه شخصی است.
۷. کشور سازنده و کشور مبدأ
کشور سازنده با کشور مبدأ حمل همیشه یکسان نیست. برای مثال، ممکن است کالا در آلمان تولید شده باشد اما از امارات ارسال شود.
این اطلاعات می‌تواند بر موارد زیر اثر بگذارد:
- اسناد موردنیاز
- تعرفه
- گواهی مبدأ
- محدودیت‌های وارداتی
- هزینه و مسیر حمل
- ارزیابی گمرکی
۸. وضعیت استاندارد کالا
اگر کالا مشمول استاندارد اجباری باشد، ممکن است نمونه‌برداری، آزمون یا ارائه گواهی‌های خاص لازم باشد. بهتر است پیش از حمل بررسی شود:
- کالا مشمول استاندارد اجباری است یا خیر؟
- گواهی بازرسی در مبدأ لازم است؟
- آزمایشگاه یا نمونه‌برداری در مقصد نیاز است؟
- مدارک فنی یا کاتالوگ باید ارائه شود؟
۹. گمرک ورودی و گمرک محل ترخیص
هزینه و زمان ترخیص می‌تواند در گمرک‌های مختلف متفاوت باشد. بنابراین باید مشخص شود کالا از چه مرزی وارد می‌شود و در کدام گمرک ترخیص خواهد شد.
برای مثال:
- گمرک فرودگاه امام خمینی
- گمرک شهید رجایی
- گمرک بازرگان
- گمرک غرب تهران
- منطقه ویژه اقتصادی
- گمرکات داخلی
در برخی پرونده‌ها ممکن است حمل یکسره، ترانزیت داخلی یا انتقال کالا به گمرک دیگری مطرح باشد.
۱۰. زمان ورود کالا
اگر محموله حمل شده است، اطلاعات زیر باید اعلام شود:
- تاریخ تقریبی ورود
- شماره بارنامه
- نام شرکت حمل
- شماره کانتینر
- نام کشتی یا شماره پرواز
- وضعیت قبض انبار
- وضعیت ترخیصیه
این اطلاعات برای برآورد هزینه‌های انبارداری، توقف، دموراژ و برنامه‌ریزی ترخیص ضروری است.
۱۱. سوابق واردات کالا
اگر کالا قبلاً توسط صاحب کالا وارد شده است، ارائه اطلاعات پرونده‌های قبلی می‌تواند به بررسی کمک کند:
- اظهارنامه قبلی
- کد تعرفه استفاده‌شده
- مجوزهای دریافت‌شده
- گمرک محل ترخیص
- ارزش‌گذاری قبلی
- سوابق استاندارد
البته هر محموله باید بر اساس اسناد و مقررات زمان ورود خود بررسی شود و سابقه قبلی تضمین‌کننده پذیرش همان شرایط نیست.
چه مدارکی را برای استعلام ترخیص ارسال کنیم؟
برای بررسی اولیه بهتر است نسخه خوانا و کامل مدارک زیر، در صورت موجودبودن، ارسال شود:
- پروفرما اینویس
- فاکتور نهایی
- پکینگ لیست
- ثبت سفارش
- بارنامه
- گواهی مبدأ
- بیمه‌نامه
- قبض انبار
- ترخیصیه
- کاتالوگ یا دیتاشیت کالا
- تصویر کالا
- مجوزها و گواهی‌های فنی
- MSDS برای مواد شیمیایی یا کالاهای خاص
- اظهارنامه یا سوابق ترخیص قبلی
اطلاعات حساس مانند رمز عبور سامانه‌ها، اطلاعات کارت بانکی یا دسترسی‌های غیرضروری نباید برای استعلام اولیه ارسال شود.
از شرکت حمل چه اطلاعاتی بگیریم؟
پس از ارسال مشخصات محموله، نباید فقط یک عدد کلی دریافت کنید. پیشنهاد قیمت باید شفاف باشد و اجزای اصلی خدمات را مشخص کند.
۱. مسیر حمل
باید مشخص باشد کالا از چه مسیری حمل می‌شود:
- شهر یا انبار مبدأ
- بندر، فرودگاه یا پایانه خروجی
- مسیر میانی یا محل ترانشیپ
- بندر یا فرودگاه ورودی
- مقصد نهایی
مسیر مستقیم و غیرمستقیم از نظر زمان، ریسک و هزینه متفاوت است.
۲. نوع سرویس
نوع سرویس باید به‌صورت دقیق نوشته شود:
- درب تا درب
- درب تا فرودگاه
- فرودگاه تا فرودگاه
- بندر تا بندر
- انبار تا بندر
- بندر تا انبار
- خرده‌بار
- کانتینر کامل
- سرویس اکسپرس یا عادی
۳. مبلغ کرایه حمل
کرایه اصلی حمل باید جداگانه مشخص شود و معلوم باشد بر چه مبنایی محاسبه شده است:
- وزن واقعی
- وزن حجمی
- مترمکعب
- تعداد پالت
- نوع کانتینر
- وزن قابل پرداخت
همچنین نوع ارز پرداخت باید مشخص باشد.
۴. هزینه‌های مبدأ
باید پرسیده شود چه هزینه‌هایی در مبدأ وجود دارد:
- دریافت کالا از فروشنده
- بارگیری
- انبارداری
- بسته‌بندی
- پالت‌بندی
- تشریفات صادراتی
- صدور اسناد
- هزینه ترمینال
- بازرسی یا کنترل امنیتی
ممکن است برخی از این موارد در قیمت اولیه نباشند.
۵. هزینه‌های مقصد
هزینه‌های مقصد نیز باید تا حد امکان مشخص شوند:
- هزینه تخلیه
- هزینه ترمینال
- انبارداری
- صدور ترخیصیه
- هزینه اسناد
- حمل داخلی
- تحویل درب
- هزینه توقف کانتینر
- خدمات فرودگاهی یا بندری
۶. زمان تقریبی حمل
زمان حمل باید همراه با محدوده و توضیح اعلام شود؛ برای مثال:
- زمان دریافت کالا از فروشنده
- زمان انتظار تا حرکت
- مدت حمل اصلی
- زمان ترانشیپ
- زمان تقریبی رسیدن
- زمان تحویل در مقصد
زمان‌های اعلام‌شده معمولاً تقریبی هستند و ممکن است تحت‌تأثیر شرایط عملیاتی تغییر کنند.
۷. مدت اعتبار قیمت
نرخ حمل باید دارای تاریخ اعتبار باشد. نرخ‌های بین‌المللی ممکن است به دلایل مختلف تغییر کنند:
- تغییر نرخ خطوط کشتیرانی یا هواپیمایی
- نوسان نرخ ارز
- افزایش هزینه سوخت
- تغییر شرایط مسیر
- ازدحام بندر یا فرودگاه
- فصل‌های پرتقاضا
- محدودیت ظرفیت
بنابراین باید مشخص شود قیمت تا چه تاریخی معتبر است.
۸. موارد خارج از قیمت
یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر پیشنهاد، مواردی است که در قیمت لحاظ نشده‌اند. برای مثال:
- بیمه
- حقوق و عوارض گمرکی
- مالیات
- انبارداری
- دموراژ
- بازرسی
- مجوزها
- بسته‌بندی ویژه
- هزینه‌های ناشی از بازرسی فیزیکی
- هزینه حمل داخلی
- هزینه توقف یا معطلی
۹. شرایط پرداخت
باید مشخص شود:
- پرداخت به چه ارزی انجام می‌شود؟
- مبلغ در چه مرحله‌ای پرداخت می‌شود؟
- آیا پیش‌پرداخت لازم است؟
- هزینه‌های مقصد چگونه تسویه می‌شوند؟
- مالیات یا کارمزد جداگانه محاسبه می‌شود؟
- نرخ تبدیل ارز بر چه مبنایی است؟
۱۰. اسناد قابل ارائه
از شرکت حمل بپرسید چه اسنادی صادر یا تحویل می‌دهد:
- بارنامه
- راه‌نامه
- رسید دریافت کالا
- فاکتور خدمات
- بیمه‌نامه
- گزارش وضعیت حمل
- رسید تحویل مقصد
- اسناد مربوط به هزینه‌های مبدأ و مقصد
۱۱. نحوه پیگیری محموله
باید مشخص باشد وضعیت محموله چگونه پیگیری می‌شود:
- شماره رهگیری
- گزارش مرحله‌ای
- پنل آنلاین
- پیام‌رسان
- ایمیل
- تماس با کارشناس
- زمان‌بندی ارسال گزارش
از ترخیص‌کار چه اطلاعاتی بگیریم؟
در استعلام ترخیص نیز دریافت یک عدد کلی کافی نیست. باید مشخص شود مبلغ اعلام‌شده شامل چه خدماتی است.
۱. حق‌العمل یا دستمزد ترخیص
دستمزد خدمات باید از هزینه‌های دولتی و جانبی جدا شود. همچنین باید مشخص باشد این مبلغ چه مراحلی را پوشش می‌دهد:
- بررسی اسناد
- تنظیم اظهارنامه
- ثبت اظهار
- پیگیری کارشناسی
- پیگیری مجوزها
- پرداخت‌ها
- اخذ پروانه
- خروج کالا
۲. برآورد حقوق ورودی و عوارض
اگر اطلاعات کافی وجود داشته باشد، ترخیص‌کار می‌تواند برآورد اولیه‌ای از پرداخت‌های گمرکی ارائه کند. این برآورد ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- حقوق گمرکی
- سود بازرگانی
- مالیات بر ارزش افزوده
- عوارض قانونی
- سایر پرداخت‌های مرتبط
عدد نهایی ممکن است پس از بررسی ارزش، تعرفه و نظر گمرک تغییر کند.
۳. هزینه‌های احتمالی گمرک و انبار
باید مشخص شود چه هزینه‌هایی ممکن است جداگانه ایجاد شوند:
- انبارداری
- تخلیه و بارگیری
- صفافی
- باسکول
- آزمایشگاه
- استاندارد
- کارشناسی
- نمونه‌برداری
- اسکن
- پلمب
- هزینه توقف
- حمل داخلی
- ترانزیت
۴. مجوزهای لازم
ترخیص‌کار باید بر اساس اطلاعات موجود، مجوزهای احتمالی را اعلام کند و مشخص شود:
- دریافت هر مجوز بر عهده چه شخصی است؟
- چه مدارکی لازم است؟
- هزینه آن چگونه محاسبه می‌شود؟
- دریافت آن حدوداً چقدر زمان می‌برد؟
- آیا باید پیش از حمل اقدام شود؟
۵. زمان تقریبی ترخیص
زمان ترخیص به عوامل متعددی بستگی دارد و نباید بدون بررسی پرونده به‌صورت قطعی اعلام شود. موارد مؤثر عبارت‌اند از:
- کامل‌بودن اسناد
- وضعیت ثبت سفارش
- وضعیت تأمین ارز
- نوع کالا
- مسیر اظهار
- نیاز به مجوز
- استاندارد و آزمایشگاه
- ارزیابی و ارزش‌گذاری
- تعطیلات و حجم کاری گمرک
۶. تعهدات صاحب کالا
باید از ابتدا مشخص شود صاحب کالا چه مدارک یا اقداماتی را باید انجام دهد؛ مانند:
- ارائه اصل اسناد
- تکمیل ثبت سفارش
- دریافت مجوز
- پرداخت هزینه‌های دولتی
- ارائه وکالت‌نامه
- تأیید ارزش و تعرفه
- پاسخ‌گویی درباره مشخصات کالا
برای مشاوره درباره موضوع “استعلام قیمت حمل و ترخیص کالا (قسمت دوم)” می توانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.
کارشناسان ما در سرع ترین زمان ممکن پاسخگو سوالات و نیاز های شما خواهند بود .